Phan
Văn
Mãi

Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn-Pleiku và điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu. Tiếp tục Phiên họp thứ 45, chiều 17/5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn-Pleiku; điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (giai đoạn 1). Hai dự án thành phần theo hình thức đầu tư công Theo Tờ trình của Chính phủ, để sớm hoàn thành tuyến đường bộ cao tốc Quy Nhơn-Pleiku, tạo động lực phát triển kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, Chính phủ trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư Dự án. Phạm vi, quy mô và hình thức đầu tư: đầu tư tuyến đường bộ cao tốc mới, chiều dài khoảng 125km, quy mô 4 làn xe, chia thành 2 dự án thành phần theo hình thức đầu tư công. Tổng diện tích đất chiếm dụng sơ bộ khoảng 942,15ha. Sơ bộ tổng mức đầu tư của Dự án là 43.734 tỷ đồng. Nguồn vốn ngân sách nhà nước bố trí từ nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước năm 2024, nguồn ngân sách trung ương và địa phương giai đoạn 2021-2025 và giai đoạn 2026-2030. Tiến độ thực hiện: chuẩn bị đầu tư, thực hiện Dự án từ năm 2025, hoàn thành Dự án năm 2029. Báo cáo thẩm tra nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi nêu rõ, Dự án đáp ứng các tiêu chí dự án quan trọng quốc gia thuộc thẩm quyền Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư theo quy định tại Điều 8 của Luật Đầu tư công. Do đó, việc Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án là phù hợp với quy định của pháp luật. Để bảo đảm tiến độ, hiệu quả cho Dự án thì việc cho phép áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt là cần thiết. Chính phủ đề xuất 9 nhóm cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt cho Dự án, theo đó cơ bản các chính sách đặc thù, đặc biệt này đã được Quốc hội cho phép áp dụng đối với một số dự án quan trọng quốc gia trong thời gian qua, do đó đề xuất của Chính phủ là có cơ sở. Tuy nhiên, một số chính sách đã được điều chỉnh so với các chính sách tương tự được áp dụng cho một số dự án. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị thuyết minh làm rõ hơn việc điều chỉnh một số chính sách này. Đồng thời, cần tiếp tục rà soát kỹ lưỡng các cơ chế, chính sách áp dụng, bảo đảm các cơ chế chính sách này khả thi, phù hợp đối với tính chất, mục tiêu của Dự án. Làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong chuẩn bị đầu tư Dự án Theo Tờ trình phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (giai đoạn 1) do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh trình bày, Chính phủ kiến nghị điều chỉnh sơ bộ tổng mức đầu tư toàn bộ Dự án tăng từ 17.837 tỷ đồng lên 21.551 tỷ đồng (tăng 3.714 tỷ đồng); điều chỉnh nguồn vốn ngân sách nhà nước giai đoạn 2021-2025 là 17.124 tỷ đồng (tăng 2.854 tỷ đồng), ngân sách trung ương giai đoạn 2026-2030 là 4.427 tỷ đồng (tăng 860 tỷ đồng). Lý do điều chỉnh là quá trình triển khai thực hiện Dự án đã phát sinh một số yếu tố làm tăng tổng mức đầu tư của các Dự án thành phần được Bộ Xây dựng và Ủy ban Nhân dân các tỉnh Đồng Nai, Bà Rịa-Vũng Tàu phê duyệt, dẫn đến tăng sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 59/2022/QH15 ngày 16/6/2022. Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu rõ: "[cite=114]Ủy ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án. Tuy nhiên, đề nghị làm rõ hơn nguyên nhân khách quan, chủ quan và trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan trong việc chuẩn bị đầu tư Dự án chưa kỹ lưỡng dẫn đến tăng chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và chi phí đầu tư xây dựng so với sơ bộ tổng mức đầu tư đã được Quốc hội quyết nghị[/cite]". Cơ quan thẩm tra cho rằng, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án tăng 3.714 tỷ đồng tương đương khoảng 20,8% sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án đã được Quốc hội quyết định là khá lớn; đề nghị tiếp tục rà soát các chi phí tăng, giảm của Dự án và phân tích, bổ sung để làm rõ hơn việc tăng, giảm các chi phí này nhằm bảo đảm tính chính đáng, hợp lý trong việc đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án. Bảo đảm phù hợp với quy hoạch được phê duyệt Qua thảo luận, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường bộ cao tốc Quy Nhơn-Pleiku và điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đường bộ cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu. Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị, cần thật sự quan tâm để bảo đảm phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt; bảo đảm các yêu cầu kỹ thuật của tuyến đường; phù hợp với điều kiện tự nhiên của khu vực; hạn chế việc chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa, đất rừng và các trường hợp thu hồi đất; bảo đảm tính kết nối liên vùng, giữa các đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ, du lịch... Về nguồn vốn và khả năng cân đối vốn, Chính phủ đề xuất sử dụng vốn ngân sách nhà nước từ các nguồn: tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước năm 2024; ngân sách trung ương giai đoạn 2021-2025 và ngân sách trung ương và địa phương giai đoạn 2026-2030. Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải thẩm định nguồn vốn và khả năng cân đối vốn theo quy định của Luật Đầu tư công. Trong giai đoạn 2026-2030 có rất nhiều dự án lớn được triển khai cũng được đề xuất sử dụng các nguồn vốn trên, do đó, Chính phủ cần cân đối tổng thể các dự án, tránh chồng lấn nguồn kinh phí dự kiến và khi triển khai thực hiện không bảo đảm khả năng giải ngân. Liên quan đến Dự án đường bộ cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu (giai đoạn 1), Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm rõ hơn nguồn vốn và khả năng cân đối vốn cho Dự án. Thực hiện chủ trương sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, tới đây 2 địa phương Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu sẽ sáp nhập vào các đơn vị hành chính mới nên có thể ảnh hưởng đến khả năng bố trí và điều phối nguồn vốn địa phương theo kế hoạch.

Việc tiếp tục miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030 không có hạn chế đáng kể nào, ngoại trừ việc kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp sẽ không làm tăng số thu ngân sách. Sáng 13/5, tại Tờ trình dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về kéo dài thời hạn miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp được quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12 của Quốc hội về miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp đã được sửa đổi, bổ sung một số điều theo Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH14, Chính phủ đề xuất kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp như quy định hiện hành đến hết ngày 31/12/2030. Nguồn đầu tư tài chính trực tiếp cho khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng, tổng kết, đánh giá 20 năm thực hiện chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp cho thấy, tổng số thuế sử dụng đất nông nghiệp miễn, giảm giai đoạn 2001-2010 trung bình khoảng 3.268,5 tỷ đồng/năm; giai đoạn từ 2011-2016 trung bình khoảng 6.308,3 tỷ đồng/năm; giai đoạn 2017-2020 khoảng 7.438,5 tỷ đồng/năm; giai đoạn 2021-2023 trung bình khoảng 7.500 tỷ đồng/năm. Đại diện cơ quan soạn thảo cho rằng, trong thời gian tới, việc tiếp tục thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp như quy định hiện hành là cần thiết, nhằm tiếp tục khuyến khích tổ chức, cá nhân đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp, góp phần tái cơ cấu ngành nông nghiệp, đồng thời tiếp tục góp phần bảo đảm vững chắc an ninh lương thực quốc gia và ổn định kinh tế-xã hội thông qua đẩy mạnh tích tụ, tập trung đất đai để đổi mới các hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp, phát triển nông nghiệp theo hướng hiện đại hóa, chuyên canh hóa tập trung, quy mô lớn. Cùng với đó, việc thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp tiếp tục góp phần nâng cao sức cạnh tranh của sản phẩm nông nghiệp trên thị trường trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và xu hướng bảo hộ mậu dịch của các nước trên thế giới; đảm bảo phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam và thông lệ quốc tế về hỗ trợ, khuyến khích phát triển ngành nông nghiệp. Theo Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng, "[cite=158]đánh giá chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp qua hơn 30 năm thực hiện cho thấy đến nay có những quy định không còn phù hợp với điều kiện kinh tế-xã hội hiện nay như cách xác định thuế lạc hậu, giá trị thu được thấp (thuế được tính bằng thóc, thu bằng tiền) và phần lớn các nội dung hiện không còn được áp dụng trên thực tế do thi hành chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp cho toàn bộ diện tích đến hết ngày 31/12/2025[/cite]". Mặt khác, chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp mặc dù được ban hành từ năm 1993 nhưng thực tế, từ năm 2001 đến nay, chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp chỉ thay đổi về quy định ưu đãi thuế (miễn, giảm) nhằm thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thời gian qua chưa gặp vướng mắc phát sinh. Do đó, để tiếp tục thực hiện kết quả đạt được của việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp, phù hợp với định hướng của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân và nông thôn; tiếp tục khuyến khích tổ chức, hộ gia đình, cá nhân đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn; góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa; đảm bảo phù hợp với thông lệ quốc tế, Chính phủ trình Quốc hội ban hành Nghị quyết của Quốc hội để kéo dài thời gian thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12, Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH15 đến hết ngày 31/12/2030. Đánh giá tác động của dự thảo Nghị quyết, đại diện cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, việc tiếp tục miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030 sẽ không làm giảm thu do đây là chính sách đang được thực hiện trên thực tế. Với đề xuất kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp như quy định hiện hành đến hết ngày 31/12/2030, số thuế sử dụng đất nông nghiệp được miễn khoảng 7.500 tỷ đồng/năm. Đây sẽ tiếp tục là hình thức hỗ trợ trực tiếp tới người nông dân, là nguồn đầu tư tài chính trực tiếp cho khu vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn để đầu tư, mở rộng quy mô sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm... Cơ quan soạn thảo cũng nhấn mạnh, việc tiếp tục miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đến hết năm 2030 không có hạn chế đáng kể nào do hiệu ứng tích cực về tác động kinh tế-xã hội của việc thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo Nghị quyết số 55/2010/QH12, Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH14 trong thời gian qua, ngoại trừ việc kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp sẽ không làm tăng số thu ngân sách nhà nước. Đánh giá thực trạng để tránh lãng phí nguồn lực Về phía cơ quan thẩm tra, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp được thực hiện theo quy định của Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp ban hành từ năm 1993. Thực hiện chủ trương xóa đói, giảm nghèo của Đảng và Nhà nước, đồng thời hỗ trợ nông dân, khuyến khích phát triển sản xuất nông nghiệp, từ năm 2001 đến nay, Quốc hội đã ban hành nhiều Nghị quyết miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp theo hướng mở rộng đối tượng ưu đãi miễn, giảm theo từng thời kỳ. Theo đó, đến hết ngày 31/12/2025, hầu hết các đối tượng là hộ gia đình, cá nhân và các tổ chức trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp đều được miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp và chỉ loại trừ, không áp dụng miễn thuế đối với phần diện tích đất nông nghiệp Nhà nước giao cho tổ chức quản lý nhưng không trực tiếp sử dụng đất để sản xuất nông nghiệp mà giao cho tổ chức, cá nhân khác sản xuất. Qua hơn 30 năm ban hành Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp , chính sách miễn, giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp đã được thực hiện trong một thời gian dài thông qua các Nghị quyết của Quốc hội ban hành ngoài phạm vi của Luật. Điều này thể hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc ưu tiên hỗ trợ phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn qua các thời kỳ. Đại diện cơ quan thẩm tra cho rằng các thành phần kinh tế cũng đã quen với việc miễn hoàn toàn thuế sử dụng đất nông nghiệp trong thời gian dài vừa qua. Vì vậy, để tránh tạo thêm chi phí cho sản xuất nông nghiệp so với chính sách hiện hành đang áp dụng, trong điều kiện sản xuất, kinh doanh còn khó khăn hiện nay, đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết kéo dài chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp trong giai đoạn tới như đề xuất của Chính phủ. Ngoài ra, đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cơ bản nhất trí với đề nghị của Chính phủ về việc tiếp tục ban hành Nghị quyết của Quốc hội cho phép kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp trong 5 năm tiếp theo và trình Quốc hội xem xét, quyết định. Từ góc độ hình thức văn bản pháp luật, có ý kiến cho rằng, việc Chính phủ đề nghị tiếp tục ban hành Nghị quyết của Quốc hội để thực hiện chính sách này là chưa thực sự phù hợp vì đây là Nghị quyết quy định ngoài phạm vi của Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp, đã được thực hiện trong giai đoạn 2011-2025 và nay đề nghị kéo dài đến năm 2030. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ đẩy nhanh việc nghiên cứu, trình Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp để bảo đảm tính bền vững, ổn định của hệ thống pháp luật. “[cite=114]Có ý kiến đề nghị Chính phủ triển khai việc tổng kết việc thi hành luật thuế sử dụng đất nông nghiệp một cách tổng thể và trình sửa Luật tại Kỳ họp thứ 10, trong đó sẽ xem xét vấn đề miễn thuế đến năm 2030 để bảo đảm tính tổng thể và phù hợp hơn[/cite],” - ông Phan Văn Mãi nói. Về nội dung dự thảo Nghị quyết, theo ông Phan Văn Mãi, đa số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho rằng, dự thảo Nghị quyết không có nội dung chính sách mới mà chỉ kéo dài thời gian miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp. Việc thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp có ý nghĩa quan trọng, thể hiện chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước trong việc hỗ trợ, khuyến khích phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn và trên thực tế không gặp khó khăn, vướng mắc. Vì vậy, để bảo đảm tính ổn định của chính sách, Ủy ban KTTC nhất trí với nội dung dự thảo Nghị quyết như đề nghị của Chính phủ. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp một cách đại trà không tạo ra động lực cho việc sử dụng đất hiệu quả, tích tụ đất cho sản xuất nông nghiệp theo quy mô lớn và việc miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp thời gian vừa qua cũng có phần dẫn đến tình trạng sử dụng đất nông nghiệp còn lãng phí, để hoang hóa. Do đó, cơ quan thẩm tra đề nghị rà soát, đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp để có thể thiết kế chính sách miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp như một công cụ thúc đẩy hiệu quả sử dụng đất, tránh lãng phí nguồn lực đất nông nghiệp, góp phần thực hiện Chỉ thị số 27-CT/TW của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Cũng theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, một số ý kiến cho rằng, tại Báo cáo tổng kết, đánh giá tình hình thực hiện chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp, Bộ Tài chính đã đánh giá chính sách thuế sử dụng đất nông nghiệp qua hơn 30 năm triển khai, đến nay có những quy định không còn phù hợp với thực tế sản xuất nông nghiệp, chẳng hạn như cách xác định nghĩa vụ thuế vẫn đang được tính theo kg thóc trên 1 ha của từng hạn đất (hiện vẫn đang áp dụng đối với một số đối tượng không thuộc diện được miễn thuế). Có ý kiến đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đánh giá kỹ ưu điểm, nhược điểm của việc kéo dài thời gian thực hiện chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp mà không chọn giải pháp xây dựng Luật thay thế Luật Thuế sử dụng đất nông nghiệp năm 1993 trong khi theo đánh giá của Bộ Tài chính là “Luật có những quy định không còn phù hợp với tình hình phát triển kinh tế-xã hội”. Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội thống nhất với đề nghị của Chính phủ về việc trình Quốc hội xem xét, quyết định về Nghị quyết của Quốc hội để kéo dài thời gian thực hiện miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp theo quy định tại Nghị quyết số 55/2010/QH12, Nghị quyết số 28/2016/QH14 và Nghị quyết số 107/2020/QH15 đến hết ngày 31/12/2030. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ cân nhắc việc không miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp đối với các trường hợp đất để hoang hóa, sử dụng không đúng mục đích phục vụ cho nông nghiệp, đồng thời, thực hiện đánh giá định kỳ về hiệu quả của chính sách miễn thuế sử dụng đất nông nghiệp từ các góc độ về tác động đến kinh tế nông nghiệp, đời sống nông dân và hiệu quả sử dụng đất.

Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội cho rằng, xăng dầu và điều hòa công suất bình thường là mặt hàng thiết yếu nên không thể đánh thuế đặc biệt. Tiếp tục chương trình Phiên họp thứ 43, chiều 10/3, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt. Giữ nguyên thuế suất đối với xe ôtô hybrid Báo cáo tóm tắt một số nội dung cơ bản trong giải trình, tiếp thu, chỉnh dự thảo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt (sửa đổi) do Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết: "[cite=114]Khoản 1 Điều 2 đã quy định cụ thể về các hàng hóa thuộc diện chịu thuế, do đó, việc bổ sung quy định “hàng hóa quy định tại khoản 1 điều này là sản phẩm hoàn chỉnh, không bao gồm linh kiện để lắp ráp các hàng hóa này” là không thực sự cần thiết, có thể dẫn đến cách hiểu chưa nhất quán, gây khó khăn, vướng mắc cho quá trình thực hiện. Vì vậy, xin tiếp thu theo hướng bỏ nội dung này tại khoản 1 Điều 2 dự thảo Luật. Cơ quan soạn thảo đề nghị giữ như dự thảo Luật để tránh vướng mắc trong thực hiện[/cite]". Đối với nước giải khát có đường, một số ý kiến đề nghị cân nhắc mức thuế cao hơn. Một số ý kiến đề nghị cần có lộ trình để doanh nghiệp điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cho rằng, nước giải khát có đường là mặt hàng mới được đề xuất bổ sung vào đối tượng chịu thuế, việc quy định thuế suất ở mức hợp lý là để từng bước hạn chế việc sử dụng các sản phẩm có hàm lượng đường cao, khuyến khích doanh nghiệp sản xuất các loại nước giải khát có hàm lượng đường thấp. Do đó, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, đề nghị cân nhắc phương án lùi thời điểm áp thuế đối với sản phẩm này khoảng 1-2 năm so với thời hạn dự kiến trong dự thảo Luật hoặc áp dụng theo lộ trình. Phương án này vẫn bảo đảm thực hiện được mục tiêu chính sách song có linh hoạt hơn để tạo điều kiện cho doanh nghiệp có thời gian điều chỉnh kế hoạch sản xuất, kinh doanh. Cơ quan soạn thảo xin giữ như dự thảo Luật vì cho rằng đây là mặt hàng mới được đề xuất bổ sung vào đối tượng chịu thuế, việc quy định thuế suất 10% là hợp lý nhằm khuyến khích doanh nghiệp sản xuất nước giải khát có hàm lượng đường thấp, cũng như nâng cao nhận thức của người tiêu dùng. Sau thời gian thực hiện sẽ tổng kết và nghiên cứu đề xuất phù hợp thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế. Về thuế suất đối với xe ôtô hybrid, có ý kiến đề nghị không phân biệt đối xử về thuế suất ưu đãi giữa xe hybrid và xe có hệ thống sạc điện riêng; có ý kiến đề nghị thuế suất đối với dòng xe có sạc ngoài từ 70% xuống còn 50% so với dòng xe động cơ đốt trong. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị chỉnh lý dự thảo Luật theo hướng giữ như quy định của Luật hiện hành để tránh gây khó khăn cho doanh nghiệp. Theo đó, quy định ưu đãi thuế đối với xe chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện nếu đáp ứng điều kiện tỷ trọng xăng sử dụng không quá 70% số năng lượng sử dụng. Cơ quan soạn thảo đề nghị giữ như dự thảo Luật vì cho rằng, xe chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện loại không có hệ thống sạc điện riêng (HEV) là loại xe chạy bằng xăng ảnh hưởng đến môi trường, không phải là xe “chạy bằng xăng kết hợp năng lượng điện” nên không thuộc diện áp dụng mức thuế suất ưu đãi. Về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu và điều hòa không khí Thảo luận tại Hội trường, Phó Chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội Lê Thị Nga cho rằng, xăng dầu và điều hòa công suất bình thường là mặt hàng thiết yếu không thể không có trong đời sống nên không thể đánh thuế đặc biệt. Theo bà Nga, người dân đang phải mua xăng dầu cũng như sử dụng điều hòa không khí hằng ngày, chứ không còn là mặt hàng xa xỉ nên đề nghị bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt đối với hai mặt hàng này. Thống nhất với ý kiến này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định đây cũng là quan điểm Ủy ban đưa ra từ đầu. Ông Tùng nhấn mạnh, đây là mặt hàng thiết yếu, là hàng hóa đầu vào của nền kinh tế, không phải mặt hàng xa xỉ để đánh thuế đặc biệt; hơn nữa xăng còn chịu thuế bảo vệ môi trường. Với điều hòa không khí, ông Tùng cho rằng cũng cần xem xét lại. Ông cho biết tại Kỳ họp thứ 8, nhiều đại biểu Quốc hội khi thảo luận dự án luật này cũng nêu kiến nghị không đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với mặt hàng điều hòa nhiệt độ, vì từ nông thôn đến đô thị nhà nào cũng có điều hòa, đây không phải mặt hàng xa xỉ. Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng các cơ quan cần có giải trình thuyết phục về nội dung này. Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn cho hay trong những năm qua, nhu cầu về các thiết bị lạnh, điều hòa không khí ở nước ta tăng cao. Mặc dù một số điều hòa không khí đã thay đổi công nghệ để giảm sử dụng dung môi chất lạnh gây tác hại đến môi trường, áp dụng công nghệ tiết kiệm điện, nhưng vẫn sử dụng dung môi chất lạnh khác nhau, trong đó, nhiều chất tác hại đến môi trường, tầng ozone và tiềm ẩn khả năng gây nóng lên toàn cầu, gây tác hại đến môi trường. Ông Cao Anh Tuấn cho biết, một số nước như Hàn Quốc, Ấn Độ, Na Uy đánh thuế tiêu thụ đặc biệt với HFC dùng trong điều hòa. Tại châu Âu, để tiết kiệm năng lượng, nhiều nước quy định hạn chế sử dụng điều hòa. Do vậy, ông Cao Anh Tuấn cho rằng, cần tiếp tục thu thuế tiêu thụ đặc biệt với điều hòa nhiệt độ công suất từ 90.000 BTU trở xuống để nâng cao nhận thức hạn chế tiêu dùng và tiêu dùng tiết kiệm điện, bảo vệ môi trường. Phát biểu ý kiến, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao cơ quan chủ trì, thẩm tra và cơ quan soạn thảo đã làm việc nhiều vòng để có cuộc họp hôm nay. Trước ý kiến tăng thuế đối với mặt hàng rượu bia sẽ làm giảm sức mua và hạn chế việc phát triển thị trường trong điều kiện khó khăn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan có trách nhiệm tiếp tục rà soát để có quy định phù hợp đối với thuế tiêu thụ đặc biệt, giúp hoạt động sản xuất kinh doanh tăng trưởng tốt hơn. Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục thống nhất phương án giải trình tiếp thu để khi trình ra Quốc hội có tính thuyết phục, chặt chẽ

Theo Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh, Vành đai 4 sẽ kết nối với tất cả các tuyến cao tốc hiện tại và tương lai, giúp thúc đẩy sự phát triển không chỉ của TP Hồ Chí Minh mà còn của các tỉnh phía Nam. Ngay những ngày đầu năm 2025, hai tuyến Vành đai 3 và 4 Thành phố Hồ Chí Minh có bước biến chuyển mới, cộng với các dự án cao tốc khác đã được khởi động đem đến kỳ vọng bứt phá về hạ tầng giao thông ở vùng Đông Nam Bộ. Từ 4 tuyến Vành đai Thành phố Hồ Chí Minh Đông Nam Bộ với vai trò mở lối đi trước về hạ tầng giao thông sẽ tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế-xã hội cho cả vùng. Đây là vấn đề được Chính phủ đặc biệt quan tâm. Điển hình là vào mùng 4 Tết (tức ngày 1/2), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã phát lệnh khởi công dự án đường bộ cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Thủ Dầu Một-Chơn Thành đoạn qua tỉnh Bình Dương. Trước đó một tuần, ngày 23/1, cao tốc Bến Lức-Long Thành cho lưu thông hai đoạn đầu và cuối tuyến với tổng chiều dài 9,5km. Theo ông Trương Việt Đông, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng Công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC), với quyết tâm "vượt nắng, thắng mưa," ngày 7/2, VEC đã chính thức làm lễ thông xe. Cuối năm 2024, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi đã ký tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư về báo cáo về tiến độ mới của dự án đầu tư xây dựng đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là dự án trục giao thông chiến lược kết nối Thành phố Hồ Chí Minh, vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, từ đó thúc đẩy lưu thông hàng hóa từ các khu công nghiệp, khu đô thị đến những cảng biển, Cảng Hàng không Quốc tế Long Thành và ngược lại, kết nối các đô thị, khu công nghiệp trong vùng, tạo liên kết vùng, phát triển kinh tế-xã hội vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Dự án đường Vành đai 4-Thành phố Hồ Chí Minh được quy hoạch từ năm 2011, đi qua 5 tỉnh, thành phố với tổng chiều dài là 159,31km; trong đó dự án qua Bà Rịa-Vũng Tàu 18,23km, Đồng Nai 46,08km, Thành phố Hồ Chí Minh dài khoảng 16,7km, Long An dài 78,3km (bao gồm đoạn qua Long An dài 74,5 km, đoạn qua Thành phố Hồ Chí Minh dài 3,8km). Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Phan Văn Mãi: "[cite=114]Vành đai 4 sẽ kết nối với tất cả các tuyến cao tốc hiện tại và tương lai, giúp thúc đẩy sự phát triển không chỉ của Thành phố Hồ Chí Minh mà còn của các tỉnh phía Nam. Khi hoàn thành, tuyến đường này sẽ trở thành một phần quan trọng của chuỗi liên kết liên ngành và liên địa phương hiệu quả[/cite]". Tuy nhiên, Vành đai 4 là tuyến cao tốc khởi động sau cùng trong 4 tuyến Vành đai của Thành phố Hồ Chí Minh. Hai tuyến Vành đai 1 và 2 nằm trọn trong địa phận Thành phố Hồ Chí Minh (Vành đai 1 có một đoạn đi qua tỉnh Bình Dương tại cầu vượt Sóng Thần) xây dựng với mục đích tạo thuận tiện cho giao thông giữa nội và ngoại thành Dự án Vành đai 3-Thành phố Hồ Chí Minh đi qua 4 địa phương Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương, Đồng Nai và Long An, có chiều dài hơn 76km, với tổng mức đầu tư dự án hơn 75.300 tỷ đồng, bao gồm giải phóng mặt bằng và xây lắp. Công trình đã được các địa phương khởi công từ tháng 6/2023, với kỳ vọng cơ bản hoàn thành vào năm 2025 và hoàn thành toàn bộ dự án vào năm 2026. Đến mạng lưới cao tốc vùng Đông Nam Bộ Nếu như tuyến Vành đai 2 và Vành đai 3 có tính chất kết nối chủ yếu trong nội vùng Đông Nam Bộ, Vành đai 4 mở rộng việc kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với các khu vực khác như Nam Trung Bộ, Tây Nam Bộ, Tây Nguyên thì các tuyến cao tốc đang song song khởi động đã hoàn thiện cho bức tranh kết nối giao thông hoàn chỉnh. Mạng lưới giao thông này sẽ hình thành một vành đai công nghiệp, đô thị, dịch vụ và logistics, tạo tiền đề cho sự phát triển các khu vực, đô thị và các trung tâm công nghiệp, dịch vụ dọc tuyến. Đó là cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu dài hơn 53km đi qua tỉnh Đồng Nai và Bà Rịa-Vũng Tàu với tổng mức đầu tư hơn 17.800 tỷ đồng. Theo kế hoạch, tuyến cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu cơ bản hoàn thành năm 2025 và đưa vào khai thác đồng bộ năm 2026. Đoạn qua tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu hiện có hơn 90% diện tích mặt đường được rải đá dăm, phấn đấu thông xe kỹ thuật toàn tuyến dịp 30/4/2025, sớm hơn 8 tháng so với thời hạn Chính phủ giao và vượt khoảng 4 tháng so với cam kết ban đầu của nhà thầu. Theo Ban Quản lý dự án các đường cao tốc phía Nam, Dự án cao tốc Bến Lức-Long Thành dài gần 58km, đi qua 3 địa phương Long An, Thành phố Hồ Chí Minh và Đồng Nai, tổng mức đầu tư 31.300 tỷ đồng. Tính đến nay, sản lượng toàn dự án đạt trên 90%. Ngay sau Tết Nguyên đán, 2 đoạn đầu cuối đã được thông xe. Dự kiến, thông xe toàn tuyến trong năm 2025, giúp kết nối Đông Nam Bộ-Tây Nam bộ cũng như kết nối liên hoàn với các tuyến cao tốc chính như Thành phố Hồ Chí Minh-Trung Lương, Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây và Biên Hòa-Vũng Tàu, góp phần phát triển kinh tế cho cả vùng. Sau Tết Nguyên đán Ất Tỵ, đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Thủ Dầu Một-Chơn Thành kết nối từ đường Vành đai 3-Thành phố Hồ Chí Minh đến thị xã Chơn Thành (tỉnh Bình Phước) đã bấm nút khởi công. Đây là đường cao tốc đầu tiên kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Bình Dương, Bình Phước và sẽ tiếp tục liên thông với đường cao tốc Chơn Thành-Gia Nghĩa (Đắk Nông) để kết nối lên Tây Nguyên, tạo động lực phát triển cho các địa phương, mở ra không gian phát triển mới. Mới đây, Chính phủ chấp thuận chủ trương đầu tư dự án cao tốc Mộc Bài-Thành phố Hồ Chí Minh là một tin vui cho Thành phố Hồ Chí Minh, Tây Ninh và các tỉnh Đông Nam Bộ. Dự án này là trục kết nối giao thông trong quy hoạch hành lang xuyên Á, kết nối tuyến cao tốc Bavet-Phnom Penh (thuộc nước Campuchia và Lào). Dự kiến năm nay, dự án sẽ được khởi công và phấn đấu đưa vào khai thác năm 2027 để đồng bộ với cao tốc Bavet-Phnom Penh. Đây là tuyến cao tốc 4 làn xe, tổng mức đầu tư hơn 19.600 tỷ đồng, thực hiện theo hình thức BOT (xây dựng-kinh doanh-chuyển giao). Dọc cao tốc có 5 nút giao lớn sẽ được xây dựng kết nối các đường cắt qua, gồm Vành đai 3, tỉnh lộ 15, tỉnh lộ 8, ĐT.787B, quốc lộ 22B và Quốc lộ 22. Cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Mộc Bài chia thành 4 dự án thành phần; trong đó dự án thành phần 1 là xây cao tốc theo phương thức BOT có tổng vốn hơn 10.400 tỷ đồng do Ủy ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan có thẩm quyền. Dự án thành phần 2 xây dựng đường gom dân sinh, cầu vượt, vốn đầu tư 2.420 tỷ đồng. Hai dự án thành phần còn lại là giải phóng mặt bằng đoạn qua Thành phố Hồ Chí Minh và Tây Ninh. Dự án này khi hoàn thành sẽ tăng năng lực khai thác đường liên vận quốc tế nối Thành phố Hồ Chí Minh với Campuchia, giảm tải cho Quốc lộ 22. Đây cũng là tuyến ngắn nhất kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Campuchia thông qua Cửa khẩu Mộc Bài. Theo Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai Võ Tấn Đức, Dự án mở rộng đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Long Thành-Dầu Giây hết sức cấp bách để giải quyết giao thông cho Sân bay Long Thành và vùng Đông Nam Bộ. Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai kiến nghị Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp chặt chẽ với tỉnh Đồng Nai, Bộ Giao thông Vận tải sớm khởi công dự án này, phấn đấu đến tháng 9/2026 hoàn thành để đồng bộ với tiến độ khai thác Sân bay Long Thành. Như vậy, năm 2025, các địa phương vùng Đông Nam Bộ và các bộ ngành Trung ương quyết tâm thúc đẩy nhanh tiến độ những dự án hạ tầng giao thông để khơi thông các điểm nghẽn, tăng cường kết nối vùng, mở ra không gian phát triển để tiến nhanh vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình không chỉ cho các tỉnh phía Nam mà còn cho cả nước.